Bilimsel Çeviri Süreci
24 Ocak 2010 | Kategori: Genel
Bilimsel Çeviri Süreci
Tercüme süreci baslica üç asamadan olusur:
- Kaynak metnin çözümlenmesi,
- Erek dile aktarilmasi
- Erek metnin olusturulmasi.
Bu asamalar, zamansal olarak birbirini izleyen bagimsiz bölümler olarak degil,
sürecin kavranmasini kolaylastiran soyutlamalar olarak düsünülmelidir. Çünkü,
gerçek tercüme sürecinde bunlar içiçe geçmistir. Çevirmen genellikle çözümleme
yaparken ayni zamanda bunu nasil aktaracagini ve erek metni nasil olusturacagini
da düsünür.
Tercüme, alicisina ulasmadan önce su
süreçlerden geçmektedir:
Tercüme: Çevirmen tarafindan
yapilir. Hedef dil çevirmenin ana dilidir. Metnin konusu çevirmenin alan
uzmanligi kapsamindadir.
Ön okuma: Çevirmen tarafindan
yapilir. Gözle okuma ve otomatik yazim imla düzeltmesini içerir.
Düzeltme: Proje bütçelemesine
göre, çevirmen tarafindan yapilabildigi gibi, kaynak dil ve hedef dilin her
ikisinde de alan uzmani olan bir Düzeltmen tarafindan yapilir.
Denetleme: Kaynak dili
bilmeyen ancak anadili hedef dil olan bir alan uzmani Denetmen tarafindan
yapilir. Denetlemede, tercüme metni
önce kaynak metinden bagimsiz olarak okunur, ardindan karsilastirmali okuma
yapilir.
Son Okuma: “Proofreading”,
“prova okumasi” veya yanlis bir adlandirma olarak “kontrol okuma” seklinde
yerlesmis islemdir. Görsel tasarim uzmanlari tarafindan yapilir.
Kalite güvencesi: Tercüme
bürosu (proje yöneticisi) tarafindan yapilir. Tercüme metninde dilsel
kalite, yerel öznitelikler, metrik dönüsümler, belirlenmis biçim sablonuna
uygunluk gibi ögelerin tercümeyle hitap edilen kitleye (hedef kitleye)
aktariminda tam ve eksiksiz olmasinin saglanmasini içerir. Proje yöneticisi,
ayrica, tercümedeki olasi hatalarin siniflandirilmasi ve ölçülebilmesi için bir
puantaj sistemi üzerinden degerlendirme yapar. Erisilebilirlik, dikkat,
dogruluk, dakiklik gibi noktalarda çevirmen, düzeltmen ve denetmenin basarim
degerlendirmesini yapar ve kayit altina alir.
TSEN 15038 gibi uluslararasi
standardlarda ayrintili tanimlar bulunmaktadir.
